Forum dyskusyjne miłośników twórczości J.R.R. Tolkiena
w sieci od 11/2001
 
Gospoda(0) | Zasady Forum | FAQ | Szukaj | Kalendarz |  Zarejestruj się |  Profil | Zaloguj się, by sprawdzić wiadomości | Zaloguj

Witryny zrzeszone w forum:
Hobbiton  Pod Rozbrykanym Balrogiem


"Wszystkie drogi są teraz zakrzywione." Dunedainowie, Silmarillion


Temat: Miary długości (Strona 1 z 2)

Idź do strony 1, 2  Następna
  skocz na koniec strony
Napisz nowy temat   Odpowiedz do tematu    Forum tolkienowskie -> Ogólna dyskusja Wydruk
Zobacz poprzedni temat :: Zobacz następny temat  
Autor Wiadomość
Alatar
Członek Kompanii Thorina


Dołączył(a): 03 Wrz 2004
Wpisy: 55
Skąd: Dawno, dawno temu za siedmioma ...


Wysłany: 15-11-2004 11:06    Temat wpisu: Miary długości Odpowiedz z cytatem Szukaj na forum

W całej twórczości Tolkiena pojawiają się rózne miary długości.Stopa wynosi około 0,3 metra(chyba).Ale ile wynosi tolkienowska staja i mila.Jest wiele rodzajów mil i staj (różniących się długością),ale ile wynoszą miary u Tolkiena.To z pewnością któraś z znanych nam staj i mil.Ale która??Jeśli wiecie można prosić o odpowiedź(najlepiej wartość liczbową).

Z góry dziękuje.

_________________
Szukać głupca wśród mędrców to głupota, szukać mędrca wśród głupców to desperacja.

Ja
Powrót do góry
 
 
Sarnond
Weteran Bitwy Pięciu Armii


Dołączył(a): 01 Wrz 2003
Wpisy: 495
Skąd: Fornost Erain


Wysłany: 15-11-2004 13:27    Temat wpisu: Odpowiedz z cytatem Szukaj na forum

Na Niezapomince jest tekst Tadeusza A. Olszańskiego porównujący dwa (swego czasu jedyne) polskie przekłady WP. Jest tam ustęp pt. Staje i mile, który chyba wszystko wyjaśnia:

TAO, O przekładach na przykładach napisał(a):
Tłumaczenie miar, stosowanych we Władcy Pierścieni, stwarza istotny problem. U Tolkiena bowiem wystepują zarówno miles, jak i laeguas. Ta pierwsza miara (u M. Skibniewskiej - mila), to mila angielska (lądowa, statutowa), ca 1,6 km; ta druga (u Skibniewskiej - staje) to 3 mile lądowe, ca 4,8 km. League ma odpowiednika w polskiej nomenklaturze historycznej, M. Skibniewska wybrała więc staje (tak brzmi prawidłowy polski mianownik, nie staja), nazwę miary staropolskiej, odpowiadającej jednak znacznie mniejszej długości[14]. Szkoda, że nie zostało to objaśnione przypisem.

Natomiast Łoziński w przypisie do tomu I wyjaśnia, że „jego” mila mierzy 7,2 km (co mniej więcej odpowiada mili staropolskiej, 7,14 km), natomiast określenie staje wprowadza (zupełnie niepotrzebnie) dla odległości znacznie mniejszej, ok. 200 m, co odpowiada angielskiemu cable. Taka „mila łozińska” jest prawie dwukrotnie dłuższa od league, tłumacz jest zmuszony do dokonywania stałych przeliczeń, a czytelnik, instynktownie kojarzący „milę” ze milą angielską, ma kłopoty. Np. gdy Eomer podziwia wyczyn Aragorna i towarzyszy, u J. Łozińskiego czytamy, że przebyli oni pieszo ponad 30 mil w ciągu czterech dni, więc czytelnik dorozumiewa mile angielskie, co daje niespełna 50 km (też mi wyczyn!). Natomiast w oryginale mowa jest o 45 leagues, czyli prawie 220 km (30 „mil łozińskich” daje w przybliżeniu ten sam wynik).

_________________
"... gdybyś wtedy tutaj był i Wojny ujrzał twarz, z bólu wraz z Maglorem wył, z Cirdanem pełnił straż...
... gdybyś wtedy tutaj był w ciemności wielkiej stał, gdy wściekłości wąż się wił, i łkał głos przelanej krwi..."
Powrót do góry
 
 
M.L.
Uprzedzony, ujadający krzykacz / Administrator


Dołączył(a): 27 Cze 2002
Wpisy: 5673
Skąd: Mafiogród


Wysłany: 15-11-2004 16:32    Temat wpisu: Odpowiedz z cytatem Szukaj na forum

KJluczowym tekstem dla wyobrażenia sobie cąłego systemu miar długości w legendarium, zwlaszcza jego późniejszej fazie jest Dodatek do "The Disaster of Gladden Fields" [wZłośliwy uśmiech Unfinished Tales, zatytułowany "Numenórean Linear Measures" gdzie dowiemy się większości potrzebnych szczegółów. Cały system jest systemem dziesiętnym, co warto podkreślić.
Tak więc League - staja to w j. numenórejskim lár i liczy 5.000 rangar
ranga = krok - była nieco dłuższa od ang. yarda (91,44 cm) i nieco krotsza od metra (100 cm) i liczyła ok. 95,76 cm

A to onacza, że 1 lár czyli nasza staja liczył ok. 4.788 m.

I jak podkreślił TAO w tekście cytowanym przez Sarnonda, tłumaczenia niestety wprowadzaja tutaj wiele zamieszania.
Mila, ktora się pojawia w tekście Tolkiena jest angielską milą statutową i liczy 1.609,3 m. czyli jedna staja (lár) to niespełna trzy współczesne mile angielskie.

_________________
ēl sīla lūmena vomentienguo wieeeeeeeeeelgachny uśmiech
---------------------------------------
For the grace, for the might of our Lord
For the home of the holy
For the faith, for the way of the sword
Powrót do góry
 
 
Goku
Ka-Me-Ha-Me-Ha!


Dołączył(a): 02 Lis 2001
Wpisy: 1231
Skąd: Kame House


Wysłany: 12-03-2006 21:19    Temat wpisu: Re: Miary długości Odpowiedz z cytatem Szukaj na forum

Alatar napisał(a) (zobacz wpis):
W całej twórczości Tolkiena pojawiają się rózne miary długości.Stopa wynosi około 0,3 metra(chyba).

mam ten sam dylemat Pserwa Czy ktoś mógłby potwierdzić, że stopa tolkienowska Z przymrużeniem oka to 30 cm? Interesuje mnie dokładny przelicznik (z wartościami po przecinku jeśli są Uśmiech) .

_________________
play dirty, play dead - just be yourself
Powrót do góry
 
 
Gandi
Mieszkaniec Shire


Dołączył(a): 11 Gru 2004
Wpisy: 24
Skąd: Kraków


Wysłany: 12-03-2006 22:23    Temat wpisu: Odpowiedz z cytatem Szukaj na forum

Nie ma to jak Wikipedia Z przymrużeniem oka
Ogólnie pozaukładowe jednostki miary tutaj:
http://pl.wikipedia.org/wiki/Pozauk%C5%82adowe_jednostki_miary

A teraz wybrane:
Cytat:
Staje (stajanie)
1) staropolska miara długości drogi. staja statutowa = 84 łokcie, staropolskie = ok. 134m, milowe = ok. 893m, nowopolskie = ok 1066,8m
2) staropolska jednostka powierzchni, zwykle 1,2 -1,5 ha


Cytat:
Stopa (ft, ang. foot) angielska jednostka długości:

1 ft = 12 cali = 30,48 cm = 1/3 jarda

Jednostki pochodne:

* stopa kwadratowa (sq ft) = 0,0929 m2,
* stopa sześcienna (cu ft) = 0,028317 m3 = 1/100 tony rejestrowej (RT).


Nie wiem tylko, które z nich to konkretnie te, które wybraał Tolkien, ale z pewnością któreś nich.
Wystarczająco dokładnie Złośliwy uśmiech

_________________
The fool escaped from paradise will look over his shoulder and cry
Sit and chew on daffodils and stuggle to answer why?
Powrót do góry
 
 
Sarnond
Weteran Bitwy Pięciu Armii


Dołączył(a): 01 Wrz 2003
Wpisy: 495
Skąd: Fornost Erain


Wysłany: 12-03-2006 22:41    Temat wpisu: Odpowiedz z cytatem Szukaj na forum

W czasie, gdy pisany był Władca, w Wlk. Brytanii powszechne w użyciu były tzw. imperialne jednostki miary. Teraz, zastąpione już od dawna miarami metrycznymi, odchodzą w niepamięć i używane są ponoć gdzieniegdzie jeszcze w Walii czy Szkocji. W czasach Tolkiena były jednak tak "angielskie", że autor - najwyraźniej - wiele z nich przniósł na karty powieści - foot, inch, fathom, etc. Można więc chyba bezpiecznie wnioskować, że śródziemna foot, to to samo, co wiktoriańsko-angielska Z przymrużeniem oka foot, tak samo pewnie zresztą jak cal, czy pinta piwa. A stopa angielska to w powszechnym przeliczniku (nie wiem jak jest w dokładnych definicjach jednostek miar) ni mniej ni więcej, tylko dwanaście cali. A twelve inches = 30.48 centimeters według gugluf. Uśmiech
_________________
"... gdybyś wtedy tutaj był i Wojny ujrzał twarz, z bólu wraz z Maglorem wył, z Cirdanem pełnił straż...
... gdybyś wtedy tutaj był w ciemności wielkiej stał, gdy wściekłości wąż się wił, i łkał głos przelanej krwi..."
Powrót do góry
 
 
M.L.
Uprzedzony, ujadający krzykacz / Administrator


Dołączył(a): 27 Cze 2002
Wpisy: 5673
Skąd: Mafiogród


Wysłany: 13-03-2006 00:36    Temat wpisu: Odpowiedz z cytatem Szukaj na forum

Goku napisał(a):
mam ten sam dylemat Czy ktoś mógłby potwierdzić, że stopa tolkienowska to 30 cm? Interesuje mnie dokładny przelicznik (z wartościami po przecinku jeśli są


Hie hie, tu mamy pewien problem. wieeeeeeeeeelgachny uśmiech
Bo Tolkien nie stworzyl dla swego swiata jednego systemu miar, a co najmniej trzy.
Najbardziej standardowy, z ktorym się spotykamy w WP, jest oczywiście przeniesieniem tradycyjnego, lub jak mowi Sarnond imperialnego systemu.
Gdzie stopa to rzeczywiście 30,48 cm wieeeeeeeeeelgachny uśmiech

Ale mamy tez numenorejskie miary długości, gdzie co prawda nie schodzimy po niżej rangar i gdzie 1 rangar = 1,056 yarda czyli 96,56 cm
Biorac pod uwagę, ze 1 yard = 3 stopom, to 1 stopa numenorejska powinna liczyć jakieś 32,18 cm, czyli o 1,7 cm więcej niż stopa angielska.

Co więcej teraz wiemy też, ze Tolkien stworzyl hobbicki system miar, także dopasowany do wzrostu Niziołkow. A u nich 1 stopa = 22,86 cm czyli jest o 7,62 cm krótsza.

Co do stai, to oczywiście polska miara jest taka jak to prezentuje Gandi, tyle, ze w przypadku Tolkiena, słusznie czy nie, terminem staja tłumaczymy angielskie league czy równowartośc 3 mil statutowych, czyli 4,83 km.

_________________
ēl sīla lūmena vomentienguo wieeeeeeeeeelgachny uśmiech
---------------------------------------
For the grace, for the might of our Lord
For the home of the holy
For the faith, for the way of the sword
Powrót do góry
 
 
RosaArvensis
Członek Kompanii Thorina


Dołączył(a): 07 Sie 2007
Wpisy: 106



Wysłany: 27-12-2007 13:45    Temat wpisu: Odpowiedz z cytatem Szukaj na forum

Przepraszam, że odświeżam ten z dawna zapomniany temat, ale mam jedną taką wątpliwość malutką...

Otóż chciałabym wiedzieć, czy ten yard, którego używa Tolkien tu:
Cytat:
But this one was as big as an elm tree, and walking - walking seven yards to a stride, if it was an inch.

tj. w WP, rozdział II "Cień przeszłości" - czy ten yard to yard równy trzem stopom, tj. 91 cm?
Bo M. Skibniewska tłumaczy ten yard jako łokieć co przy założeniu, że to 91 cm wydaje się bez sensu - w końcu łokieć to dawna jednostka licząca 2 stopy, w Polsce ok 57-58 cm. Łokieć wiedeński na przykład miał 77 cm, ale łokcia 91-centymetrowego nie spotkałam i jakoś trudno mi sobie wyobrazić, żeby ktoś taki posiadał Język
Więc mam rozumieć, że to zastosowanie łokcia jest umowne? Czy może ten yard ma inną długość?

_________________
"Mylić się jest rzeczą ludzką, ale żeby naprawdę coś spaprać - na to potrzeba komputera."
Paul Ehrlich
Powrót do góry
 
 
Wyświetl wpisy z ostatnich:   
Napisz nowy temat   Odpowiedz do tematu    Forum tolkienowskie -> Ogólna dyskusja Wszystkie czasy w strefie CET (Europa)
Idź do strony 1, 2  Następna

Temat: Miary długości (Strona 1 z 2)

 
Skocz do:  
Nie możesz pisać nowych tematów
Nie możesz odpowiadać w tematach
Nie możesz zmieniać swoich wpisów
Nie możesz usuwać swoich wpisów
Nie możesz głosować w ankietach
Nie możesz dodawać załączników w tym dziale
Nie możesz ściągać plików w tym dziale

Powered by phpBB2
Copyright © tolkien.com.pl Wszystkie prawa zastrzeżone.