Forum dyskusyjne miłośników twórczości J.R.R. Tolkiena
w sieci od 11/2001
 
Gospoda(0) | Zasady Forum | FAQ | Szukaj | Kalendarz |  Zarejestruj się |  Profil | Zaloguj się, by sprawdzić wiadomości | Zaloguj

Witryny zrzeszone w forum:
Hobbiton  Pod Rozbrykanym Balrogiem


"Całe życie trzeba się uczyć." Dziadunio, Władca Pierścieni


Temat: Tolkienowskie inspiracje (Strona 1 z 5)

Idź do strony 1, 2, 3, 4, 5  Następna
  skocz na koniec strony
Napisz nowy temat   Odpowiedz do tematu    Forum tolkienowskie -> Tolkienistyka i Posttolkienistyka Wydruk
Zobacz poprzedni temat :: Zobacz następny temat  
Autor Wiadomość
M.L.
Uprzedzony, ujadający krzykacz / Administrator


Dołączył(a): 27 Cze 2002
Wpisy: 5711
Skąd: Mafiogród


Wysłany: 20-05-2004 10:11    Temat wpisu: Tolkienowskie inspiracje Odpowiedz z cytatem Szukaj na forum

Ten temat, jak sama nazwa wskazuje, jest poświęcony rzeczom, dziełom, utworom, ogolnie wszytskiemu co inspirowało, lub mogło inspirować J.R.R.Tolkiena. Wiele kwestii, wydaje się w tym względzie dość oczywistych, ale czy na prawde, sa oczywiste?

I od takiej pozornie oczywistej rzeczy chciałbym rozpocząć. Skąd Tolkien zapożyczył nazwę Mirkwood (Mroczna Puszcza)? No jak to, ktoś powie, to przeciez jest oczywiste. Przeciez sam Tolkien dal na to odpowiedź w liście nr. 289. Czyżby?

A cóż takiego napisal w tym liście:
Cytat:
Mirkwood is not an invention of mine, but a very ancient name, weighted with legendary associations. It was probably the Primitive Germanic name for the great mountainous forest regions that anciently formed a barrier to the south of the lands of Germanic expansion. In some traditions it became used especially of the boundary between Goths and Huns. I speak now from memory: its ancientness seems indicated by its appearance in very early German (11th c.?) as mirkiwidu although the *merkw- stem 'dark' is not otherwise found in German at all (only in O.E., O.S., and O.N.), and the stem *widu- > witu was in German (I think) limited to the sense 'timber', not very common, and did not survive into modern German. In O.E. mirce only survives in poetry, and in the sense 'dark', or rather 'gloomy', only in Beowulf 1405 ofer myrcan mor: elsewhere only with the sense 'murky' > wicked, hellish.

A więc podaje historyczne pochodzenie tego słowa, jego etymologię i pokrotce późniejsze losy w germańskich językach. (Tak na marginesie słowiańskie mrok, mrak, itp. wydają sie tez pochodzic od *merkw, mirk) Tylko nadal nie jest do końca jasne, skąd sam zapożyczył tę nazwę. Oczywiście jest bardzo prawdopodobne, że bezpośrednio ze skandynawskich (staroislandzkich) sag. Ale istniej też inna mozliwość. Otóż, dwukrotnie w publikowanych listach (nr.1 i 226). Tolkien przynaje sie do inspiracji utworami Williama Morrisa, a zwlaszcza, dwoma The House of Wolflings, i The Roots of the Mountains. I co charakterystyczne w pierwszej z tych powieści gocki ród Wolflingow żyje pośrodku Mrocznej Puszczy (Mirkwood). A warto dodać, że W.Morris był znanym i uznanym w XIX wieku tłumaczem i wydawcą staroislandzkich sag.

_________________
ēl sīla lūmena vomentienguo wieeeeeeeeeelgachny uśmiech
---------------------------------------
For the grace, for the might of our Lord
For the home of the holy
For the faith, for the way of the sword
Powrót do góry
 
 
Nifrodel
Alsílatiel / Administrator


Dołączył(a): 08 Lis 2001
Wpisy: 2725
Skąd: Ossiriand
Nieobecny(a): panta rhei...

Wysłany: 22-05-2004 14:18    Temat wpisu: Odpowiedz z cytatem Szukaj na forum

No jeśli chodzi o "mirk> mork" to jest to zadawnony spór między Lisą Star, która wywodzi rdzeń "mork" z języka pokrewnego talisce a Carlem F.Hostetterem, który utrzymuje, że Tolkien nie stworzył języka w którym istniałby „Mork”.

No ale list Tolkiena wyjaśnia wszystko Uśmiech

Williama Morrisa czytac nie miałam okazji, ale skoro jego utworami inspirował się Tolkien, chętnie dowiedziałabym się o tym czegoś więcej Uśmiech Jestem za

_________________
Gwiazdy były dalekie...
Niebo się otwarło
jak gdyby dłoń nieśmiała,
blask się do niej garnął...

~~~~~~~~
Almanach Tolkienowski Aiglos
Eldalairië
Powrót do góry
 
 
Goku
Ka-Me-Ha-Me-Ha!


Dołączył(a): 02 Lis 2001
Wpisy: 1231
Skąd: Kame House


Wysłany: 23-05-2004 22:57    Temat wpisu: Odpowiedz z cytatem Szukaj na forum

Czytam właśnie "Potwory i krytycy" (ciężko idzie, oj ciężko Pserwa ) i w eseju Tolkiena "O tłumaczeniu Beowulfa" znalazłem fragment omawiający znaczenie i pochodzenie nazwy/słowa "Beorn".

JRRT;O tłumaczeniu Beowulfa napisał(a):
Niektóre słowa nigdy nie były używane potocznie w znaczeniu nadanym im przez poetów. Dotyczy to nie tylko poetyckich konstrukcji, takich jak swan-rad, ale i niektórych prostych, częściej używanych słów, jak beorn (wers 211 passim) i freca (wers 1563). Oba oznaczają "wojownika", a w poezji bohaterskiej - człowieka. Należałoby jednak powiedzieć raczej, że to poeci uzywali obu w znaczeniu "wojownik", beorn jednak pozostawał pochodną od bear [niedźwiedź], a freca - nazwą wilka, i trwały one w poezji, nawet gdy ich pierwotne znaczenie zostało zapomniane. Użycie słów beorn i freca było oznaką "poetyckości" języka, a słowa te przetrwały, choć przepadło wiele innych elementów dawnego stylu, będących szczególną cechą średniowiecznej poezji aliteracyjnej. Słowa te przetrwały w tym znaczeniu (jako bern i freik) w dialektach północnoangielskich (zwłaszcza w Szkocji) aż do naszych czasów, jednak nigdy w ciągu swej długiej, ponadtysiącletniej historii nie weszły w skład mowy potocznej.


a także
JRRT;O tłumaczeniu Beowulfa napisał(a):
W Beowulfie występuje przynajmniej dziesięć dosłownych synonimów słowa man [mężczyzna]: beorn...


Wygląda więc, że Tolkien połączył w postaci Beorna, cztery znaczenia: człowiek, mężczyzna, niedźwiedź i wojownik Uśmiech

Fajowo Jestem rozwalony Pserwa

_________________
play dirty, play dead - just be yourself
Powrót do góry
 
 
Elenai
Weteran Bitwy Pięciu Armii


Dołączył(a): 31 Gru 2001
Wpisy: 535
Skąd: Arda, the Kingdom of Earth


Wysłany: 23-05-2004 23:06    Temat wpisu: Odpowiedz z cytatem Szukaj na forum

Niedawno czytałam "Jane Eyre" Charlotte Brontë, i moją uwagę zwrócił rysunek bohaterki tytułowej, przedstawiający personifikację "Gwiazdy Wieczornej" Uśmiech


Cytat:
The second picture contained for foreground only the dim peak of a hill, with grass and some leaves slanting as if by a breeze. Beyond and above spread an expanse of sky, dark blue as at twilight: rising into the sky was a woman's shape to the bust, portrayed in tints as dusk and soft as I could combine. The dim forehead was crowned with a star; the lineaments below were seen as through the suffusion of vapour; the eyes shone dark and wild; the hair streamed shadowy, like a beamless cloud torn by storm or by electric travail. On the neck lay a pale reflection like moonlight; the same faint lustre touched the train of thin clouds from which rose and bowed this vision of the Evening Star.


Cytat:
You had not enough of the artist's skill and science to give it full being: yet the drawings are, for a school-girl, peculiar. As to the thoughts, they are elfish. These eyes in the Evening Star you must have seen in a dream. How could you make them look so clear, and yet not at all brilliant? for the planet above quells their rays. And what meaning is that in their solemn depth? And who taught you to paint wind. There is a high gale in that sky, and on this hill-top. Where did you see Latmos? For that is Latmos

_________________
- Wojna to męskie rzemiosło!
- Coś tak idiotycznego musi być męskie.

Najpewniejszym dowodem na istnienie inteligentnego życia we wszechświecie jest to, że nigdy nie próbowało się z nami skontaktować
- Calvin and Hobbes


~TLOTR comics~ ~Moi na DA~
Powrót do góry
 
 
M.L.
Uprzedzony, ujadający krzykacz / Administrator


Dołączył(a): 27 Cze 2002
Wpisy: 5711
Skąd: Mafiogród


Wysłany: 24-05-2004 16:09    Temat wpisu: Odpowiedz z cytatem Szukaj na forum

Ja jeszcze wróce do wpływu Williama Morrisa, zwłaszcza na wczesną twórczość Tolkiena, który myślę, że jest w Polsce nieco nie doceniany (co jest o tyle zrozumiałe, ze bardzo niewiele jego utworow zostało przetłumaczone - tym wieksza więc zasługa Szyjewskiego, który zwraca uwagę na te podobieństwa).
Tymczasem nawet Carpenter zwraca uwage, że Tolkien wiele zawdzięczał Morrisowi i jego utworom. Koncepcje literackie Morrisa, pod wieloma względami przypominają to co później robił Tolkien, choć były także zasadnicze roznice, na ktore zwrócil już uwage Adam Ziółkowski.
Tolkien przejął od Morrisa wiele literackich pomysłów nie mówiąc o fascynacji nordyckimi legendami i mitami.
W kwestiach szczegółowych również znajdziemy wiele zastanawiających podobieństw, zwłaszcza we wczesnej fazie tworzenia tolkienowskiego legendarium. Wizja Rzymian (Rúmhoth) z KZO ma sporo wspólnego z wizją Rzymian z The House of Wolflings, a sama koncepcja podrózy morskiej do nieznanego kraju, gdzie podróżny/podróżnicy maja możliwość wysłuchania serii opowieści, wykazuje niejakie podobieństwo do historii opisanej w The Earthly Paradise. Oczywiście nalezy ostroznie podchodzić do takich podobieństw, warto jednak pamiętać o tym, że Tolkien, człowiek, który niechętnie przyznawał się do do inspiracji utworami literackimi innych autorow, akurat przyznawał się do ulegania wpływom Williama Morrisa.

_________________
ēl sīla lūmena vomentienguo wieeeeeeeeeelgachny uśmiech
---------------------------------------
For the grace, for the might of our Lord
For the home of the holy
For the faith, for the way of the sword


Ostatnio zmieniony przez M.L. dnia 04-06-2004 11:41, w całości zmieniany 1 raz
Powrót do góry
 
 
M.L.
Uprzedzony, ujadający krzykacz / Administrator


Dołączył(a): 27 Cze 2002
Wpisy: 5711
Skąd: Mafiogród


Wysłany: 04-06-2004 11:37    Temat wpisu: Odpowiedz z cytatem Szukaj na forum

Tak z ciekawości. Kogo spośrod postaci stworzonych przez Tolkiena, wam ten opis przypomina:
The Roots of the Mountains napisał(a):
...a fair woman and strong - not easily daunted amids perils: she was hardy and habdy and lightfoot: could swim as well as any, and could shoot well in the bow and wield sword and spear: yet she was kind and compassionate and of great courtesy,...

_________________
ēl sīla lūmena vomentienguo wieeeeeeeeeelgachny uśmiech
---------------------------------------
For the grace, for the might of our Lord
For the home of the holy
For the faith, for the way of the sword
Powrót do góry
 
 
Nellelórë
Weteran Bitwy Pięciu Armii


Dołączył(a): 19 Wrz 2003
Wpisy: 450



Wysłany: 04-06-2004 20:06    Temat wpisu: Odpowiedz z cytatem Szukaj na forum

M.L. napisał(a) (zobacz wpis):
Tak z ciekawości. Kogo spośrod postaci stworzonych przez Tolkiena, wam ten opis przypomina:


Dla mnie to Eowina jak żywa. Uśmiech O jej umiejętnościach pływackich i łuczniczych nie wiadomo co prawda nic z "Władcy Pierścieni", ale reszta zgadza się co do joty... Szyjewski wspomina, że również w "The Roots of the Mountains" można doszukać się pierwowzorów Golluma i Easterlinga Broddy, a u Shippeya jest chyba komentarz na temat samego wyrażenia "roots of the mountains" jako wyjątkowo działającego na wyobraźnię Tolkiena. Najwyraźniej ta akurat lektura była dla Tolkiena źródłem całego mnóstwa inspiracji...

Elenai napisał(a):
Niedawno czytałam "Jane Eyre" Charlotte Brontë, i moją uwagę zwrócił rysunek bohaterki tytułowej, przedstawiający personifikację "Gwiazdy Wieczornej"


Nie wiem, czy Tolkien mógł czytywać dla przyjemności siostry Bronte, a co dopiero inspirować się nimi... Pamiętam za to, że kiedyś czytałam biografię C.S. Lewisa pióra George'a Sayera, i była tam wypowiedź samego Lewisa na temat właśnie sióstr Bronte, zwłaszcza Emily i "Wichrowych Wzgórz" - pod koniec życia Lewis, ku swemu własnemu zdumieniu, zasmakował w angielskiej literaturze wiktoriańskiej, także we wcześniejszej Jane Austen, i delektował się tymi powieściami. Nie wiem, jak było z Tolkienem... Ten sam George Sayer w "Księdze Pamiątkowej" pisze o tym, że Tolkien pod koniec swojego życia lubował się w powieściach detektywistycznych. Jednak te późne lektury, bez względu na to, jak zaskakujące, nie mogły już raczej mieć wpływu na jego własne opowieści...
Powrót do góry
 
 
M.L.
Uprzedzony, ujadający krzykacz / Administrator


Dołączył(a): 27 Cze 2002
Wpisy: 5711
Skąd: Mafiogród


Wysłany: 04-06-2004 21:57    Temat wpisu: Odpowiedz z cytatem Szukaj na forum

Nellelórë napisał(a) (zobacz wpis):

Dla mnie to Eowina jak żywa. Uśmiech O jej umiejętnościach pływackich i łuczniczych nie wiadomo co prawda nic z "Władcy Pierścieni", ale reszta zgadza się co do joty...

No właśnie. Ja tez mialem takie wrażenie. Tylko kolor włosów sie jeszcze nie zgadza, bohaterka Morrisa miala rudo-brazowe włosy, ale charakterologicznie jest bardzo podobna do Eowiny.

Cytat:
Szyjewski wspomina, że również w "The Roots of the Mountains" można doszukać się pierwowzorów Golluma i Easterlinga Broddy,


Owszem, choć podobieństwo nie jest tak jednoznaczne. Ale co może ciekawe dla tych ktorych interesuja dywagacje na temat pochodzenia Easterlingow i ich powiazań z ludami świata pierwotnego. tenże pierwowzór Broddy jest Hunem Śmiech

Cytat:
a u Shippeya jest chyba komentarz na temat samego wyrażenia "roots of the mountains" jako wyjątkowo działającego na wyobraźnię Tolkiena.


Możliwe, choc tez w tym momencie nie pamiętam. Shippey, jednak z niezbyt dla mnie zrozumiałych powodow, pomija zwiazki Tolkiena z Morrisem i o tym ostatnuim praktycznie nie wspomina, ani w Drodze do Śródziemia, ani w Pisarzu Stulecia.

Cytat:
Najwyraźniej ta akurat lektura była dla Tolkiena źródłem całego mnóstwa inspiracji...

Tez tak myśle, podobnie The House of Wolflings , czy The Earthly Paradise.

_________________
ēl sīla lūmena vomentienguo wieeeeeeeeeelgachny uśmiech
---------------------------------------
For the grace, for the might of our Lord
For the home of the holy
For the faith, for the way of the sword
Powrót do góry
 
 
Wyświetl wpisy z ostatnich:   
Napisz nowy temat   Odpowiedz do tematu    Forum tolkienowskie -> Tolkienistyka i Posttolkienistyka Wszystkie czasy w strefie CET (Europa)
Idź do strony 1, 2, 3, 4, 5  Następna

Temat: Tolkienowskie inspiracje (Strona 1 z 5)

 
Skocz do:  
Nie możesz pisać nowych tematów
Nie możesz odpowiadać w tematach
Nie możesz zmieniać swoich wpisów
Nie możesz usuwać swoich wpisów
Nie możesz głosować w ankietach
Nie możesz dodawać załączników w tym dziale
Nie możesz ściągać plików w tym dziale

Powered by phpBB2
Copyright © tolkien.com.pl Wszystkie prawa zastrzeżone.