Galadhorn
Strażnik Północy
|
 Wysłany: 30-10-2003 08:27 Temat wpisu: |
 |
|
| Elanor napisał(a): |
| Pozwolę sobie poczynić taki śmiały krok i wkleić tu próbę mojego tłumaczenia pewnego wiersza z "Władcy Pierścieni", a właściwie jego fragmentu. |
Aglar an Elanor! Wielkie, wielkie hennaid za opublikowanie Twojego tłumaczenia. Mnie bardzo się podoba!
| Cytat: |
Tak się skupiłam na oddaniu treści, że jakikolwiek walor liteacki poszedł w przysłowiowe krzaki, ale początki zawsze są trudne.  Liczę na konstruktywną krytykę (czyt. zgromienie mnie od góry do dołu) |
Stopień w jakim znam język Noldorów pozwala mi stwierdzić, że jest to ogólnie poprawny gramatycznie i bardzo ładnie przetłumaczony tekst. Quenya jest takim językiem, że nawet teksty nie-poetyckie brzmią jak najpiękniejsza poezja. Twoje tłumaczenie jest poezją. Wystarczy przeczytać je na głos. Mam kilka uwag - w sumie drugorzędnych - do szczegółów gramatycznych i użytego przez Ciebie słownictwa.
(1)
| Cytat: |
| Imbe Arda lanyainar aldaron |
Chciałbym zasugerować, że l.mn. od imiesłowu przymiotnikowego *lanyaina, to lanyainë (u Elanor lanyainar).
(2)
| Cytat: |
| Poicar hendulya ar calina suulelya |
Podobna uwaga jak wyżej: l.mn. od poica 'czysty' to poicë 'czyści' (u Elanor poicar, tak jakby liczba mnoga przymiotników tworzona była w podobny sposób jak liczba mnoga rzeczowników)
(3)
| Cytat: |
| Gilthoniel! A Elbereth! |
Wymienione tu imiona Vardy to słowa sindarińskie. Zastanawiam się czy nie lepiej byłoby tu użyć ich quenejskich odpowiedników? Wtedy wers ten brzmiałby: A Tintallë! Elentári!.
(4)
Maleńka usterka: czasownik lír- odmieniamy w czasie teraźniejszym tak: lírin 'ja śpiewam', lírilmë 'my śpiewamy' (nie: **líralmë)
(5) Mam też propozycję dla Elanor i wszystkich, którzy zechcą opublikować tutaj swoje teksty w językach elfów. Wydaje mi się, że powinniśmy przyjąć jeden standard zapisu quenya i sindarinu. Jeżeli chodzi o quenya, proponuję zapisywać ten język tak, jak czynił to we Władcy Pierścieni J.R.R. Tolkien. A zatem:
- długie samogłoski zapisujmy á, é, ó, ú (nie aa, ee, oo, uu). Nasze Forum umożliwia nam wpisywanie takich znaków (patrz przyciski "znaków specjalnych").
- co Wy na to żeby w przyszłości teksty quenejskie oznaczać niebieskim kolorem, sindarińskie zielonym? Zrobiłem tak poniżej i wydaje mi się, że taki standard pozwoli innym czytelnikom nie mieć wątpliości z jakim językiem mają do czynienia. Może macie inne propozycje?
Mam nadzieję, że moje uwagi przydadzą się jakoś Elanor i innym osobom, które opublikują tu swoje teksty. Mam nadzieję, że nie byłem za "ostry" .
A teraz pozwolę sobie dla porównania opublikować tłumaczenie tego samego fragmentu pieśni Snow-white! Snow-white! w interpretacji innych miłośników quenya.
(1) Tłumaczenie Björna Froména. Cały wiersz i komentarz znajduje się tutaj.
A Fana-losse! Heri silma!
Tári Eari pella Númenye!
Calina men i ranyar
sina mi aldarembea ambar!
Fana-losse, a Varda Elentári,
Calina mí aldarembea ambar!
A Tintalle! Elentári!
Silma hendulya, calima súlya.
Fana-losse, laitammel
Earen pella hairanóriesse.
Len lirimme, a Varda Elentári,
laitalinde hairanóriesse.
(2) Tłumaczenie Suzanne Skinner. Cały wiersz i komentarz znajduje się tutaj. Jest to próba tłumaczenia jeszcze z lat 90-tych. Tekst Elanor jest dużo bardziej porawny, bo Suzanne nie miała do dyspozycji tylu materiałów, jak my dzisiaj. Ale w ramach przeglądu poezji "z myszką" zobaczmy jak radzono sobie z tym tekstem dawniej.
Lossa! Lossa! A Heri vana!
A Tári pell' i-Eari Númëa!
A Cala men i ránar sinome
I-ardasse aldaron rembe!
Eltaniel! A Elentári!
Vana nar henilyar ar kalima súlya!
Lossa! Lossa! Lindalme lin
Noresse haira i-Ear pella.
(3) Trzecie tłumaczenie - na sindarin - znalazłem w filmie P. Jacksona The Fellowship of the Ring: Extended Edition. Gdy Frodo i Sam widzą w lesie w Shire elfy, te śpiewają w sindarinie tę właśnie pieśń (niektórzy zarzucali twórcom filmu, że zrezygnowali oni z poezji elfickiej, która tak wzbogaca lekturę książki. Tymczasem w ścieżce dźwiękowej oprócz Snow-white! znajdziemy Lament Galadrieli, A Elbereth Gilthoniel, Et Eärello Endorenna... itd. Wystarczy się lepiej wsłuchać). To tylko fragmencik pieśni, krótszy o tego, który wybrała Elanor, ale jest bardzo piękny. Autorem tłumaczenia na sindarin jest David Salo. Analizę znajdziecie na mojej stronie.
A Bereth thar Ennui Aeair!
A Galad ven i reniar
hí 'aladhremmin ennorath.
A Elbereth Gilthoniel
i chin a thûl lîn i gelair...
Jeszcze raz wielkie podziękowania dla Elanor za podzielenie się z nami jej tłumaczeniem. Wspólnie z Elanor zapraszamy tu innych odważnych! Órenya quete nin sinome tulir limbe Eldalambendili 'Serce mi mówi, że przychodzi tu wielu miłośników języków elfickich' (dzięki kolorowi niebieskiemu wiadomo, że mamy tu zdanie w quenya, ale piszę to dla przypomnienia  ).
_________________
Oto mieszkańcy świata wojen
O wielkie sprawy bez spoczynku,
Zaludniający myśli moje
Gdy siadam z fajką przy kominku;
Więc o nich śnię i ich się boję -
Hobbit stęskniony za spokojem.
Jacek Kaczmarski Scheda po Tolkienie |
|
Almanach Tolkienowski Aiglos 
